کپک ها و اثرات بهداشتی آنها

0 292

کپک چیست؟

کپک یک گروه قابل مشاهده از قارچ ها می باشد که بر روی انواع مواد آلی مرطوب تشکیل و گسترش می یابد. برآورد شده است که ۱٫۵ میلیون گونه مختلف از کپک ها در محیط وجود دارند. برخی افراد از کپک ها به عنوان زنگ گیاهی یاد می کنند. از هر دو واژه (کپک و زنگ گیاهی) برای توصیف رشد قارچی استفاده می شود. زنگ گیاهی معمولاً به صورت پودری و دارای رنگ روشن می باشند در حالیکه به صورت کرکی و رنگی می باشد.

افراد چگونه در مواجهه با کپک ها قرار می گیرند؟

افراد هر روزه در هر جایی از قبیل خانه، محیط کار، مدرسه، هوای آزاد و داخل با کپک ها مواجهه دارند. کپک ها معمولاً برای افراد سالم مخاطره آمیز نمی باشند.

استنشاق به عنوان عمده ترین مسیر مواجهه افراد با کپک ها شناخته می شود. اسپورها و ترکیبات کپکی می توانند وارد هوا شده و از طریق تنفس وارد دستگاه تنفسی شوند. افراد همچنین می توانند از طریق پوست با کپک ها مواجهه یابند. در برخی موارد افراد می توانند از طریق رژیم غذایی با کپک ها مواجهه یابند.

اثرات بهداشتی منتسب به کپک ها کدامند؟

در برخی مواقع تعیین اثرات خاص بهداشتی منتسب به کپک ها مشکل می باشد زیرا این اثرات به پارامترهایی از قبیل تناوب و مدت زمان مواجهه بستگی دارد. افراد دارای بیماری تنفسی از قبیل آسم و آلرژی جزء افراد حساس به کپک ها می باشند و احتمالاً از اثرات بهداشتی ناشی از مواجهه با کپک ها نسبت به سایر افراد بیشتر رنج می برند. به خوبی مشخص شده است که واکنش های آلرژیک به کپک ها از شایع ترین اثرات بهداشتی انسان ها می باشند. علائم ناشی از مواجهه با کپک ها در افراد حساس می تواند از خس خس کردن تا سرفه کردن متغیر باشد. افراد بدون سابقه آلرژی نیز ممکن است به واسطه مواجهه با کپک ها علائمی از قبیل حساسیت های چشمی، گلودرد، خارش پوستی و سردرد را تجربه نمایند.

براساس یافته های محققین، شواهد کافی مبنی بر ارتباط بین کپک و سایر فاکتورهای محیط های داخلی مرطوب با برخی علائم بیماری دستگاه تنفسی فوقانی از قبیل سرفه کردن، خس خس کردن سینه و آسم در افراد حساس، سالمندان یا افراد خیلی جوان وجود دارد. با این حال، محققین شواهد کافی برای نتیجه گیری درخصوص برخی از مشکلات بهداشتی دیگر از قبیل بیماری های روماتولوژیک و التهابی، علائم عصبی، سرطان و اثرات باروری مشاهده نکردند. در تحقیقات انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت، شواهد کافی نشان داده است که ساکنان ساختمان مرطوب و کپک زده در خطر افزایش علائم تنفسی، تنگی نفس و بدتر شدن آسم هستند. در افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند برخی از کپک ها می توانند منجر به عفونت شوند. گروه کوچکی از کپک ها که به عنوان قارچ های دوشکلی شناخته می شوند بیماریزا هستند و توانایی ایجاد عفونت در افراد سالم و افرادی که از سرکوب سیستم ایمنی رنج می برند را دارند.

اهمیت مطالعه کپک ها چیست؟

کپک ها در همه جا وجود دارند و افارد درباره اثرات بالقوه بهداشتی آنها خصوصاً تاثیر آنها بر روی سیستم تنفسی نگرانند. همچنین افرادی که قبلاً آسم و یا یک بیماری تنفسی داشته اند بیشتر از افراد سالم تحت تاثیر کپک ها قرار می گیرند.

در زمان رشد برخی از کپک ها، نه همه، ممکن است توکسین ها یا مواد سمی به نام مایکوتوکسین ها که می تواند منجر به اثراتی در انسان ها شود تولید شوند. اگرچه انواع زیادی از مایکوتوکسین ها وجود دارد اما بر روی افلاتوکسین ها که شناخته شده ترین آنهاست تحقیقات گسترده ای انجام شده است. افلاتوکسین ها تولیدی توسط قارچ ها عموماً بر روی ذرت و سایر حبوبات، بادام زمینی و سایر محصولات رشد می کنند. مواجهه با افلاتوکسین ها می تواند منجر به سرطان کبد شود. در بسیاری از کشورهای دنیا، خصوصاً در آفریقا و آسیا تعداد زیادی از مردم به طور مرتب غذاهای آلوده به افلاتوکسین ها را مصرف می کنند. سازمان های بین المللی رهنمودهایی برای کاهش مایکوتوکسین ها در غذا منتشر کرده اند. در حال حاضر نگرانی های زیادی در مورد مواجهه افراد در محیط های داخلی با مشکل رطوبت و آلودگی قارچی وجود دارد.

بیشتر کپک ها برای افراد سالم مضر نیستند. برخی کپک ها برای تولید غذاها یا داروها از قبیل پنی سیلین مورد استفاده قرار می گیرند. واکنش های آلرژیک به کپک ها متداولترین اثرات بهداشتی منتسب به کپک ها می باشند.

 

منبع: پژوهشکده محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی تهران

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.